Закон Рэспублiкi Беларусь
11 лістапада 2002 г., N 149-З
Аб асабістых падсобных гаспадарак грамадзян
Прыняты Палатай прадстаўнікоў 3 кастрычніка 2002 года
Адобраны Саветам Рэспублiкi 23 кастрычніка 2002 года
(У рэд. Законаў Рэспублікі Беларусь ад 02.07.2009 N 31-З,
ад 28.12.2009 N 96-З)
Гэты Закон вызначае прававыя асновы вядзення грамадзянамi Рэспублiкi Беларусь асабiстай падсобнай гаспадаркi, а таксама меры па яго дзяржаўнай падтрымцы.
Артыкул 1. Заканадаўства Рэспублікі Беларусь аб асабістых падсобных гаспадарках грамадзян
Адносіны, звязаныя з вядзеннем грамадзянамі Рэспублікі Беларусь (далей — грамадзяне) асабiстых падсобных гаспадарак i дзяржаўнай падтрымкай гэтых гаспадарак, рэгулююцца Грамадзянскім кодэксам Рэспублікі Беларусь, Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб зямлі, гэтым Законам і іншымі нарматыўнымі прававымі актамі Рэспублікі Беларусь.
Артыкул 2. Асабістае дапаможная гаспадарка грамадзян
Асабістую падсобную гаспадарку грамадзян — форма гаспадарча-працоўнай дзейнасці грамадзян па вытворчасці сельскагаспадарчай прадукцыі, заснаваная на выкарыстаннi зямельных участкаў, якiя прадастаўлены для гэтых мэтаў у адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь аб ахове і выкарыстанні зямель.
У асабістай дапаможнай гаспадарцы грамадзян на праве прыватнай уласнасці могуць знаходзіцца гаспадарчыя будынкі і збудаванні, жывёла, птушка, шматгадовыя насаджэнні, ва ўстаноўленым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь парадку — транспартныя сродкі, а таксама іншая маёмасць, якая не забараняецца заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
Звесткі аб асабістай дапаможнай гаспадарцы грамадзян заносяцца ў пагаспадаркавую кнігу сельскага (пасялковага) выканаўчага і распарадчага органа ў парадку, устаноўленым заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.
Артыкул 3. Вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi грамадзян
Грамадзяне ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi па сваім меркаванні і пад сваю адказнасць.
Дзейнасць грамадзян, якія ажыццяўляюць вядзенне асабістых падсобных гаспадарак, па вытворчасці, перапрацоўцы і рэалізацыі вырабленай імі сельскагаспадарчай прадукцыі не адносіцца да прадпрымальніцкай дзейнасці.
Ўмяшанне дзяржаўных органаў у дзейнасць грамадзян па вядзенню асабiстай падсобнай гаспадаркi не дапускаецца, за выключэннем выпадкаў, устаноўленых заканадаўчымі актамі Рэспублікі Беларусь.
Грамадзяне, правы якіх на вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi парушаны, мае права прад'яўляць патрабаванні па кампенсацыі прычыненых ім страт, у тым ліку ўпушчанай выгады, па кампенсацыі маральнай шкоды, а таксама па аднаўленню парушаных правоў у парадку, устаноўленым заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.
Замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якія пастаянна пражываюць у Рэспубліцы Беларусь, могуць весці асабістую падсобную гаспадарку на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь у парадку і на ўмовах, устаноўленых гэтым Законам і іншымі нарматыўнымі прававымі актамі Рэспублікі Беларусь.
Артыкул 4. Правы грамадзян, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi
Грамадзяне, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi, маюць права:
ўзводзіць ва ўстаноўленым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь парадку гаспадарчыя будынкі і збудаванні, неабходныя для вядзення асабістай падсобнай гаспадаркі, на зямельных участках, прадастаўленых для гэтых мэтаў у адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь аб ахове і выкарыстанні зямель;
самастойна весці гаспадарку на зямельных участках, прадастаўленых iм для вядзення асабістай падсобнай гаспадаркі;
здзяйсняць любыя якiя не супярэчаць заканадаўству Рэспублікі Беларусь здзелкі, звязаныя з вядзеннем асабістай дапаможнай гаспадаркі, мець iншыя маёмасныя і немаёмасныя правы;
выкарыстоўваць прыцягнутая на добраахвотных пачатках і дамоўных умовах маёмасць, у тым ліку грашовыя сродкі юрыдычных і фізічных асоб, неабходныя для вядзення асабістай падсобнай гаспадаркі.
Грамадзяне, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi, маюць i iншыя правы, прадугледжаныя грамадзянскiм заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь, заканадаўствам Рэспублікі Беларусь аб ахове і выкарыстанні зямель i iншым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
Артыкул 5. Абавязкi грамадзян, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi
Грамадзяне, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi, абавязаны:
выкарыстоўваць прадастаўленыя ім зямельныя ўчасткі ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь аб ахове і выкарыстанні зямель;
выконваць зоогигиенические нормы і ветэрынарныя правілы ўтрымання жывёл, патрабаванні санітарных нормаў, правілаў і гігіенічных нарматываў пры ажыццяўленні вытворчасці, перапрацоўкі і рэалізацыі сельскагаспадарчай прадукцыі, а таксама іншыя патрабаванні і правілы, звязаныя з вядзеннем асабістай дапаможнай гаспадаркі, устаноўленыя заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.
Грамадзяне, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi, выконваюць іншыя абавязкі, прадугледжаныя грамадзянскiм заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь, заканадаўствам Рэспублікі Беларусь аб ахове і выкарыстанні зямель i iншым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
Артыкул 6. Права ўласнасці на пасевы, пасадкі сельскагаспадарчых культур і насаджэнняў, на сельскагаспадарчую прадукцыю, вырабленую грамадзянамі, што ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi
Пасевы, пасадкі сельскагаспадарчых культур і насаджэнняў, сельскагаспадарчая прадукцыя, вырабленая грамадзянамі, якія ажыццяўляюць вядзенне асабістых падсобных гаспадарак, з'яўляюцца іх уласнасцю.
Сельскагаспадарчая прадукцыя, вырабленая грамадзянамі, якія ажыццяўляюць вядзенне асабістых падсобных гаспадарак, выкарыстоўваецца імі па сваім меркаванні, у тым ліку яна можа быць рэалізавана юрыдычным і фізічным асобам згодна з заключанымі з імі дагаворах.
Артыкул 7. Дзяржаўная падтрымка асабістых падсобных гаспадарак грамадзян
Дзяржава гарантуе грамадзянам захаванне іх правоў і абарону законных інтарэсаў, звязаных з вядзеннем асабістай дапаможнай гаспадаркі.
Дзяржава садзейнічае развіццю і ўмацаванню асабістых падсобных гаспадарак праз:
стварэнне сельскімі (пасялковымі), раённымі выканаўчымі і распарадчымі органамі камунальных унітарных прадпрыемстваў (з кансультацыйнымі пунктамі і пунктамі пракату сельскагаспадарчай тэхнікі, гужавых i iншых сродкаў) па аказанні грамадзянам, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi, паслуг па вырошчванню сельскагаспадарчых культур і ўборцы ўраджаю, нарыхтоўцы кармоў , рэалізацыі вырашчанай прадукцыі, нарыхтоўцы паліва, апрацоўцы зямельных участкаў і іншых паслуг;
аказанне дапамогі ў рэалізацыі лішкаў сельскагаспадарчай прадукцыі, вырабленай у асабістых падсобных гаспадарках;
правядзенне штогод мерапрыемстваў па прафілактыцы інфекцыйных і інвазійных захворванняў жывёл, якія знаходзяцца ва ўласнасці грамадзян, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi;
рэалізацыю грамадзянам, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi, племяннога маладняку жывёлы (свіней, буйной рагатай жывёлы, коней), птушкі, мінеральных і арганічных угнаенняў, сродкаў аховы раслін, пасадачнага матэрыялу сельскагаспадарчых культур, камбікармоў і збожжа на кармавыя мэты;
забеспячэнне патрэб грамадзян, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi, у сенажацях i пашах для асабістага жывёлы.
Мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы абавязаны забяспечыць у першачарговым парадку грамадзян, якія вырабляюць сельскагаспадарчую прадукцыю, абсталяванымі ў адпаведнасці з тэхнічнымі патрабаваннямі гандлёвымі месцамі для яе рэалізацыі, а таксама абарону гэтых грамадзян ад вымагальніцтва і іншых злачынных замахаў на гэтую прадукцыю.
Пры вядзенні грамадзянамі асабістай дапаможнай гаспадаркі на тэрыторыі, дзе адсутнічаюць аб'екты вытворчага і сацыяльна-бытавога прызначэння, мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы павінны забяспечваць будаўніцтва дарог, лiнiй радыё- і электраперадач, а таксама водазабеспячэнне, газіфікацыю, тэлефанізацыю, меліярацыю зямель.
Фінансаванне работ па будаўніцтву дарог, аб'ектаў сацыяльна-бытавога прызначэння, лiнiй радыё- і электраперадач, водазабеспячэнню, газіфікацыі, тэлефанізацыі, меліярацыі зямель праводзіцца за кошт сродкаў рэспубліканскага і мясцовых бюджэтаў.
Дзяржаўная падтрымка асабістых падсобных гаспадарак грамадзян можа ажыццяўляцца i па iншых напрамках.
Артыкул 8. Падаткаабкладанне
Грамадзяне, якія ажыццяўляюць вядзенне асабiстай падсобнай гаспадаркi, выплачваюць падаткі ў адпаведнасці з падатковым заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь.
Артыкул 9. Крэдытаванне
Для вядзення асабістай падсобнай гаспадаркі грамадзяне маюць права атрымліваць крэдыты ў адпаведнасці з банкаўскім заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
Артыкул 10. Вырашэнне спрэчак
Спрэчкі, якія ўзнікаюць пры вядзенні грамадзянамі асабістай дапаможнай гаспадаркі, вырашаюцца судом у адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.
Артыкул 11. Спыненне вядзення асабістай дапаможнай гаспадаркі грамадзянамі
Вядзенне асабістай падсобнай гаспадаркі грамадзянамі спыняецца з спыненнем ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь аб ахове і выкарыстанні зямель правоў на зямельныя ўчасткі, прадастаўленыя для гэтай мэты.
Артыкул 12. Уступленне ў сiлу гэтага Закона
Гэты Закон уступае ў сілу з дня яго афіцыйнага апублікавання.
Артыкул 13. Прывядзенне актаў заканадаўства Рэспублікі Беларусь у адпаведнасць з гэтым Законам
Да прывядзення заканадаўства Рэспублiкi Беларусь у адпаведнасць з гэтым Законам яно прымяняецца ў той частцы, якая не супярэчыць гэтаму Закону, калi iншае не прадугледжана Канстытуцыяй Рэспублiкi Беларусь.
Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь у шасцімесячны тэрмін з дня ўступлення ў сiлу гэтага Закона:
прывесцi рашэннi Урада Рэспублiкi Беларусь у адпаведнасць з гэтым Законам;
забяспечыць перагляд i адмену рэспубліканскімі органамі дзяржаўнага кіравання, падпарадкаванымі Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь, iх нарматыўных актаў, якiя супярэчаць гэтаму Закону;
прыняць іншыя меры, неабходныя для рэалiзацыi гэтага Закона.
Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь А.ЛУКАШЭНКА