Развіццё асабістых падсобных і іншых гаспадарак насельніцтва

Аб развіцці асабістых падсобных і іншых гаспадарак насельніцтва 

У рэспубліцы разам з буйнымі арганізацыямі вытворчасцю сельскагаспадарчай прадукцыі займаюцца розныя формы гаспадарак насельніцтва: асабістыя падсобныя гаспадаркі сельскага насельніцтва; хатнія гаспадаркі гараджан; грамадзяне, вядучыя калектыўнае садоўніцтва і агародніцтва ў складзе садаводчых таварыстваў і дачных кааператываў і многія іншыя. У матэрыялах органаў дзяржаўнай статыстыкі усе яны прадстаўлены як гаспадаркі насельніцтва.

Дадзены сектар эканомікі захоўвае сваю значнасць у забеспячэнні насельніцтва рэспублікі харчаваннем і захаванні харчовай бяспекі дзяржавы. Так, паводле папярэдніх звестак Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь у 2017 годзе насельніцтвам рэспублікі выраблена прадукцыі сельскай гаспадаркі на суму 3,3 млрд. Рублёў, або 18,2% ад усёй вытворчасці ў рэспубліцы.

На 1 студзеня 2018 г. у рэспубліцы налічваецца 988,8 тысяч асабістых падсобных гаспадарак грамадзян.

Агульная пасяўная плошча ў 2017 годзе ў асабістых падсобных і іншых гаспадарках насельніцтва (дадатак 1) у параўнанне з 2016 годам скарацілася да 420,3 тыс. Га (3,6%). Вытворчасць бульбы павялічылася на 8,5 адсоткаў і склала 5256,7 тыс. Тон. Гародніны сабрана насельніцтвам 1329,5 тыс. Тон, пладоў і ягад — 356,3 тыс. Тон, або 104,7 і 63,7 адсоткаў да папярэдняга года.

У 2017 годзе ў асабістых падсобных гаспадарках грамадзян выраблена 231,4 тыс. Тон збожжавых і зернебабовых культур (98% да 2016 года). Вытворчасць бульбы павялічылася на 8,6 адсоткаў і склала 5256,7 тыс. Тон. Гародніны сабрана насельніцтвам 1329,4 тыс. Тон, пладоў і ягад — 356,3 тыс. Тон, або 104,7% і 63,7% да мінулага года.

На 1 студзеня 2018 г. насельніцтва ўтрымлівала буйной рагатай жывёлы — 89,5 тыс. Галоў, у тым ліку кароў — 70,3 тыс. Галоў, свіней — 354,1 тыс. Галоў, птушкі ўсіх відаў — 4894,9 тыс. Галоў або 92,6%, 92,8%, 93,2% і 96,7% да адпаведнай даце 2016 года.

У 2017 годзе насельніцтвам выраблена малака — 314,9 тыс. Тон, яек — 706,0 млн. Штук і рэалізавана жывёлы і птушкі ў жывой вазе — 86,4 тыс. Тон, або адпаведна 88,3%, 96,0% і 93,6% да папярэдняга годзе

У студзені-красавіку 2018 года ў насельніцтва закуплена 39,8 тысяч тон малака і 7,5 тысяч галоў буйной рагатай жывёлы, што склала адпаведна 88,7 і 70,9 працэнта да 2017 года.

Скарачэнне закупак малака і буйной рагатай жывёлы ў насельніцтва абумоўлена згортваннем вытворчасці прадукцыі жывёлагадоўлі ў сувязі з памяншэннем колькасці і старэннем сельскіх жыхароў, развіццём буйнога таварнага сектара, фізічнай і эканамічнай даступнасцю для сельскіх жыхароў прадуктаў харчавання, а таксама высокай працаёмкасцю яе вытворчасці на асабістых падворках.

У адпаведнасці з мерапрыемствамі падпраграмы 10 « Развіццё і падтрымка малых формаў гаспадарання» Дзяржаўнай праграмы развіцця аграрнага бізнесу ў Рэспубліцы Беларусь на 2016–2020 гады, зацверджанай пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 11 сакавіка 2016 г. № 196 (далей — падпраграма 10 Дзяржаўнай праграмы) , за кошт сродкаў рэспубліканскага бюджэту ў 2017 годзе выплачваліся надбаўкі да закупачных цэн на тое, што пастаўляецца ў перапрацоўку малако і які закупляецца арганізацыямі для вырошчвання і адкорму маладняк буйной рагатай ск тая.

На 11 мая 2018 года з рэспубліканскага бюджэту насельніцтву выплачаныя надбаўкі да закупачных цэн на сельскагаспадарчую прадукцыю ў памеры 1 594 716,98 рублёў (21,2% ад планавых прызначэнняў), (дадатак 3).

Пастановай Мінсельгасхарча ад 7 лютага 2018 г. № 10 « Аб надбаўках да закупачных цэн на сельскагаспадарчую прадукцыю, што закупляецца ў насельніцтва, у 2018 годзе» , вызначаны памер надбавак да закупачных цэн за 1 кілаграм сельскагаспадарчай прадукцыі на:

• малако сырое буйной рагатай жывёлы базіснай тлустасці, якое закупляецца ў насельніцтва і тое, што пастаўляецца арганізацыям, якія ажыццяўляюць перапрацоўку прадукцыі сельскай гаспадаркі для вытворчасці малочных прадуктаў — 0,04 рублёў;
• маладняк буйной рагатай жывёлы жывой вагой да 100 кілаграмаў, які закупляецца ў насельніцтва арганізацыямі для вырошчвання — 0,40 рублёў.

У мэтах падтрымкі асабістых падсобных гаспадарак сельскіх жыхароў пратаколам Праўлення ААТ « Белаграпрамбанк» ад 2014/12/30 № 97 зацверджана Палажэнне аб парадку і ўмовах прадастаўлення крэдытаў ААТ « Белаграпрамбанк» грамадзянам, якія ажыццяўляюць вядзенне асабістых падсобных гаспадарак. За кошт размеркавання часткі прыбытку ААТ «Белаграпрамбанк» сфармаваны Спецыяльны фонд сацыяльных праектаў на вёсцы. Сродкі гэтага фонду накіроўваюцца на выдачу ільготных крэдытаў грамадзянам для вядзення асабістых падсобных гаспадарак з выплатай працэнтаў за карыстанне імі ў памеры 5 працэнтаў гадавых.

Паводле інфармацыі ААТ « Белаграпрамбанк» , на 1 студзеня 2018 г. са насельніцтвам заключана 802 крэдытныя дамовы і выдадзены крэдыты на суму 6075,55 тыс. Рублёў. Больш за 94 адсоткаў выдадзеных крэдытаў накіроўваецца на куплю трактароў, сельскагаспадарчых машын і абсталявання.

Вытворчае абслугоўванне сельскага насельніцтва ажыццяўляецца арганізацыямі АПК, Белкаапсаюза, камунальнай гаспадаркі і іншымі суб'ектамі.

Арганізацыямі спажывецкай кааперацыі за закупленае ў насельніцтва ў папярэднім годзе прадукцыю выплачана 146,7 млн. Рублёў (131 працэнт да 2016 года).

У 2017 годзе закуплена ў насельніцтва бульбы 17,7 тыс. Тон, гародніны — 38,6 тыс. Тон, садавіны — 57,6 тыс. Тон.

У мэтах забеспячэння асабістых падсобных гаспадарак грамадзян, малых формаў гаспадарання насенных матэрыялаў сістэмай спажывецкай кааперацыі за 2017 год рэалізавана насення агароднінных культур на 1,3 млн. Рублёў, насеннай бульбы — 183 тоны, лука сеянкі — 205 тон, саджанцаў пладова-ягадных дрэў — звыш 3,3 тысяч штук.

Пытанні развіцця і падтрымкі асабістых падсобных гаспадарак разглядаюцца на пасяджэннях калегіі Мінсельгасхарча, мясцовых выканаўчых камітэтаў, асвятляюцца ў сродках масавай інфармацыі.